Johann Daniel Titius

Astronom, fizyk i biolog
02.01.1729 11.12.1796 Chojnice

Biografia

Johann Daniel Titius urodził się 2 stycznia 1729 roku w Chojnicach, wtedy należących do Prus Królewskich. Był synem kupca i rajcy Jakoba Tietza oraz córki luterańskiego pastora Marie Dorothea von Hanow. Po śmierci ojca trafił pod opiekę wuja, gdańskiego profesora Michaela Christian von Hanow, który solidnie zajął się jego wykształceniem. Po ukończeniu gimnazjum w 1748 roku wstąpił na Uniwersytet w Lipsku, gdzie otrzymał tytuł magistra w 1752 roku i został wykładowcą filozofii. W kwietniu 1756 roku przyjął nominację profesorską na Uniwersytecie w Wittenberdze, gdzie wykładał matematykę, fizykę, biologię, filozofię i teologię. Już dwanaście lat później został mianowany rektorem tamtejszego uniwersytetu. Znany jest głównie jako współtwórca reguły Titiusa-Bodego, dotyczącej średniej odległości planet w Układzie Słonecznym.

Główna działalność naukowa Titiusa nakierowana była na zagadnienia z zakresu fizyki i biologii. Opublikował szereg prac dotyczących zagadnień fizycznych, w tym zbiór warunków oraz zasad wykonywania eksperymentów. W 1765 roku opublikował obszerny przegląd termometrii, a także osobną monografię poświęconą termometrowi skonstruowanemu przez Hannsa Loesera. Ponadto pisał traktaty dotyczące zarówno fizyki teoretycznej jak i doświadczalnej, w których upowszechniał wyniki badań współczesnych mu naukowców.

W dziedzinie biologii inspirował się Linneuszem. Jego najbardziej obszerna publikacja Lehrbegriff der Naturgeschichte Zum ersten Unterrichte (Lipsk, 1777) jest systematyczną klasyfikacją roślin, zwierząt i minerałów, a także substancji pierwiastkowych - eteru, światła, ognia, powietrza i wody. Wcześniej zaś napisał krótsze teksty dotyczące klasyfikacji zwierząt (1760) i minerałów (1765). W dwóch innych książkach opisał gatunek sikorki (1755) oraz sposób zapobiegania zamulaniu ujść rzek poprzez wykorzystywanie roślinności (1768).

Szereg innych publikacji poświęcił kwestiom teologii i filozofii. Jednocześnie dokonał tłumaczenia na język niemiecki Prób Michela de Montaigne, które do roku 1998 uznawane było za najlepsze tłumaczenie dzieła francuskiego filozofa najęzyk niemiecki. Pisywał też prace historyczne. Zgłębiał przede wszystkim historię Prus. Dokonał opisu ich podboju przez Kazimierza IV, inkorporacji Chojnic do Korony Polskiej, czy budową nowego mostu na Łabie.

Redagował sześć czasopism głównie zajmujących się naukami przyrodniczymi. Wśród nich Allgemeines Magazin, który ograniczył do przekładów dzieł obcych autorów. Napisał czternaście z trzydziestu dwóch artykułów drukowanych w Gemeinnützige Abhandlungen, piśmie, które zajmowało się głównie historią naturalną Saksonii. Dokładał starań, by jak najszerzej udostępniać osiągnięcia współczesnej mu nauki. W tym celu zainicjował, wydawał i promował tanie przedruki ważnych dzieł filozoficznych. Wielokrotnie oferowano mu katedry innych uczelni - w tym w Getyndze, Helmstedt, Gdańsku i Kilonii. Titius pozostał jednak wierny Wittenbergzie, gdzie aktywnie spędził czterdziest lat życia.

Jego syn Salomon Constantin (ur. 2 sierpnia 1766 w Wittenberdze, zm. w lutym 1801) ukończył studia w Lipsku i Wittenberdze, następnie kontynuował naukę we Włoszech i Austrii. Od 1792 prowadził wykłady na Uniwersytecie w Wittenberdze, od 1795 był profesorem anatomii i botaniki.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współtwórca reguły Titiusa-Bodego dotyczącej średniej odległości planet w Układzie Słonecznym
Publikował obszerne prace z fizyki, w tym przegląd termometrii i monografię o termometrowi Loesera
Napisał Lehrbegriff der Naturgeschichte Zum ersten Unterrichte (1777), systematyczną klasyfikację natury
Redagował czasopisma naukowe i popularyzował dorobek nauki poprzez tanie przedruki oraz tłumaczenia

Ciekawostki

Był synem kupca i rajcy miejskiego Jakoba Tietza oraz córki luterańskiego pastora Marie Dorothea von Hanow
Jego syn Salomon Constantin został profesorem anatomii i botaniki na Uniwersytecie w Wittenberdze
Wielokrotnie oferowano mu katedry innych uczelni, lecz pozostał wierny Wittenbergzie

Udostępnij